O Institutu

O Institutu za arhitekturu i urbanizam Srbije

Osnovni podaci o Institutu

Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije (IAUS) osnovan je 1954. godine u sastavu Arhitektonskog fakulteta. Kao samostalna naučno-istraživačka organizacija formiran je uredbom Republičkog izvršnog veća br. N/303 od 13.05.1961. godine. Naučno-istraživački i stručni rad Instituta odvija se u okviru tri organizacione jedinice, i to su:

  1. Centar za arhitekturu i stanovanje;
  2. Centar za prostorni razvoj i životnu sredinu i
  3. Centar za informatiku, publicistiku i edukaciju.

Institut ima 40 stalno zaposlenih različite profesionalne orijentacije (od toga 30 sa naučnim, istraživačkim ili stručnim zvanjem), a okuplja i veliki broj stalnih spoljnih saradnika - eksperata za pojedine oblasti.

Institut je formiran sa ciljem da se bavi istraživačkim i edukativnim radom, kao i radom na složenim projektima u oblasti arhitekture i urbanizma. U ranijem periodu, zbog specifičnih uslova finansiranja naučno-istraživačkih projekata, veći razultati su postignuti u stručnom radu, posebno na arhitektonskom i urbanističkom projektovanju, kao i na prostornom i urbanističkom planiranju. U poslednjih 15 godina Institut je ostvario znatno veći obim i zapažene rezultate u naučno-istraživačkom radu.

Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije, registrovan je za naučno-istraživački i stručni rad u oblasti arhitekture, urbanizma i prostornog planiranja, što obuhvata nekoliko podoblasti:

Naučno-istraživački rad

  • istraživanja u oblasti unapređenja prostornog i urbanističkog planiranja (teorija, metodologija i tehnike planiranja, institucionalni, normativni i organizacioni aspekti, implementacija, monitoring, informacioni sistemi, baze podataka, sistem indikatora i dr.);
  • istraživanja u oblasti urboekonomije, zemljišne politike i lokacione rente; regionalnog razvoja, demografskih kretanja, socioekonomskih aspekata prostornog i urbanog razvoja i dr.;
  • istraživanja u oblasti prostornog razvoja područja posebne namene (turizam, rudarstvo, prirodno i kulturno nasleđe, vodoprivreda, infrastrukturni koridori i dr.);
  • istraživanje u oblasti održivog razvoja, zaštite i unapređenja životne sredine;
  • istraživanja partcipacije javnosti u procesu odlučivanja u oblastima prostornog i urbanog razvoja, lokalne legislative i dr.;
  • istraživanja u oblasti obnove i rekonstrukcije gradova, arhitektonskog i urbanog nasleđa;
  • istraživanja u oblasti razvoja i uređenja prigradskih i seoskih područja,
  • istraživanja u oblasti održivog razvoja banja u Srbiji;
  • istraživanja u oblasti stambene i komunalne delatnosti i komunalnih infrastrukturnih sistema;
  • istraživanja u oblasti arhitekture, stanovanja, izgradnje, zaštite kulturnog nasleđa, energetske efikasnosti i bioklimatske arhitekture i sl.;
  • primena originalnih sistema prefabrikacije u stambenoj izgradnji,
  • međunarodna naučna i stručna saradnja;
  • učešće u nastavi na univerzitetima i drugi oblici obrazovanja i usavršavanja;
  • transfer i primena naučnih dostignuća;
  • istraživanja različitih oblika hazarda za potrebe planiranja i izgradnje i dr.

Izrada prostornih i urbanističkih planova

  • nacionalni (republički) prostorni planovi;
  • strategije (održivog) prostornog razvoja;
  • integralni razvojni planovi i programi;
  • prostorni planovi regiona;
  • prostorni planovi područja posebne namene (turistički kompleksi, nacionalni parkovi, kompleksi vrednog kulturnog nasleđa, industrijske i rudarske zone, poljoprivredni kompleksi, zone vodosnabdevanja, vojni kompleksi i dr.);
  • prostorni planovi infrastrukturnih koridora;
  • generalni (urbanistički) planovi gradova i naselja gradskog karaktera,
  • detaljni i regulacioni (urbanistički) planovi;
  • uslovi za uređenje prostora sa urbanističko-tehničkim uslovima za projektovanje i izgradnju;
  • urbanistički projekti određenih celina (društveni, komercijalni i specija¬lizovani centri, visokoškolski kompleksi, stambeni blokovi);
  • uređajne osnove (regulaciona rešenja) za seoska naselja i područja;
  • studije i projekti za rekonstrukciju, revitalizaciju i sanaciju urbanog i istorijskog nasleđa (stara gradska jezgra, arheološki lokaliteti i sl.);
  • programi izgradnje i uređivanja prostora;
  • analize za potrebe prilagođavanja prostornih i urbanističkih planova potrebama odbrane, zaštite od ratnih dejstava, zaštite od elementarnih nepogoda i dr.

Arhitektonsko-urbanističko projektovanje, odnosno izrada investiciono-tehničke dokumentacije za sledeće objekte i prostorne celine:

  • stambena naselja, blokovi i zgrade;
  • javne zgrade i kompleksi (administrativni, kulturni, školski, medicinski, komercijalni, sportski, saobraćajni, itd.);
  • industrijske i poljoprivredne zgrade i kompleksi;
  • poljoprivredni kompleksi i objekti;
  • pejzažno uređenje slobodnih površina;
  • izrada recenzija, revizija i procena izvodljivosti projekata;
  • izrada predinvesticionih studija i investicionih programa;
  • vršenje nadzora i zastupanje investitora.

Održivi razvoj, životna sredina, komunalni sistemi:

  • strategije, planovi, programi i politike održivog razvoja;
  • strateške procene uticaja na životnu sredinu;
  • studije o procenama uticaja na životnu sredinu;
  • studije i planovi za upravljanje komunalnim otpadom (regionalnim, opštinski nivo);
  • studije o izboru lokacija, transport i uređenje deponija opasnog otpada (nacionalni i regionalni nivo) i dr.

Konsalting, inžinjering, menadžment, marketing u izgradnji i uređenju prostora, izvoz intelektualnih usluga, publicistika, prostorni (geografski) informacioni sistem.

Institut ima status ustanove u državnoj svojini. Koristi za rad prostorije u zgradi tehničkih fakulteta u Bulevaru kralja Aleksandra br. 73/II površine oko 570,00 m2 i poslovni prostor u Ulici Grčića Milenka br. 1 površine oko 100,00 m2.

Oblasti rada koje pokriva Institut spadaju većim delom u nadležnost države i obuhvataju tzv. javni sektor (urbanizam, prostorno planiranje, životna sredina, stambeno-komunalne delatnosti i sl.), a manjim delom delatnosti koje se mogu direktno komercijalizovati na tržištu (investicioni projekti, građevinski materijali i sl.). U većini evropskih zemalja postoje urbanistički instituti koji su najčešće u javnom sektoru a ređe u privatnom vlasništvu. Institut (IAUS) je jedini institut u Republici akreditovan za naučni rad u oblasti arhitekture, urbanizma i prostornog planiranja.